او همان زنى است كه به كوروش شير داده است . ( ر . ك تاريخ هردودوت ترجمه غ وحيد مازندرانى ص 86 ) 7 . عزرا ezra يا azra [ عبرى - يارى ، امداد ] و نحميا ( nahamya ) ، نام كتابهايى از عهد قديم ، كه در كتاب رسمى عبرى يك كتاب بوده است . و در متن مجاز ، كتابهاى پانزدهم و شانزدهم است ، در وولگات و كتاب مقدس عربى به اول و دوم اسدراس ( نام يونانى و لاتينى عزرا ) موسوم است . عزرا از كاهنان كاتب يهود و متولد بابل بود . وى در اورشليم به اصلاح دين و تلاوت متون مقدس اشتغال داشت و چون در نويسندگى مهارت داشت در آيين يهود اصلاحاتى كرده و كتيبه‌هايى تأسيس نموده است . عزرا ( نحميا ) ساقى اردشير اول هخامنشى ( اردشير درازدست ) و صاحب جاه و مقام بود ، و به حكومت يهودا رسيد . كتابهاى مذكور ، در شرح بازگشت يهود از اسارت به فلسطين است . پس از صدور فرمان كوروش هخامنشى ( 538 ق . م ) يهود بابل با گروهى از همكيشان خود به اورشليم بازمىگردد . در سال 458 ق . م ، عزرا از اردشير اول كسب اجازه مىكند كه با همكيشان خود كه مايل به عزيمت با وى هستند و با كمك مالى به بيت المقدس كوچ كند . فرمان اردشير در باب 7 كتاب عزرا آمده است ، پس از آن عزرا ، شرح بازگشت خود را با حدود 1800 تن از همراهانش ، آورده است . نحميا در 444 ق . م ، به اورشليم بازمىگردد و با وجود مخالفت دشمنان ثروتمند و مقتدر ، باروهاى شهر را مجددا مىسازد . گويند ، همه كتب عهد عتيق را ، وى جمع‌آورى و تدوين كرده است . مسلمانان او را به نام « عزير » خوانند و از انبياى بنى اسرائيل شمارند . ( د . م . ج 2 ش - ل ص 1732 ) و ( ف . م . اعلام آ - ع . ص 1174 ) 8 . ليديا Lidia يا ليدى يا لوديا ( Lidi Ludia ) ، سرزمينى قديمى در غرب آسياى صغير ، شمال كاريا ، جنوب موسيا ( اكنون شمال غرب تركيه ) و شرق فريگيا . در زمان سلطنت گوگس كه سلسلهء مرمناد را تشكيل داد ، ليديا به اوج قدرت و شكوه خود رسيد . و به صورت يك سلطنت بزرگ درآمد . ليديا از لحاظ ثروتمندى ضرب المثل و سارديس پايتخت آن بسيار آبادان بود . ضرب نخستين سكه‌ها را در جهان براى معامله در قرن هفتم ق . م از اين سرزمين مىدانند . ليديا با شهرهاى آسيايى يونان كه زمانى جزء مملكت ليديا بودند ، پيوستگيهاى محكم داشت . آخرين پادشاه آن ، كرزوس ، از كوروش كبير شكست خورد ( حدود 546 ق . م ) و پس از آن ليديا ضميمهء شاهنشاهى ايران شد . ( د . م . ج 2 ص 2548 ) 9 . فريگيا frigia يا فريگيه ( frigie ) به يونانى فروگيا ( frugia ) ، ناحيه‌اى قديم در قسمت مركزى آسياى صغير ( فعلا در تركيهء مركزى ) . فريگياييان ظاهرا در حدود 1200 ق . م از ناحيهء بالكان به اينجا آمده بودند . از تاريخ آنها اطلاع چندانى نداريم . بعد از 700 ق . م فريگيا تحت سلطهء ليديا بود . يونانيان آن را به عنوان منبع برده و از مراكز پرستش كوبله ( در دين فريگيا ، مادربزرگ خدايان ) مىشناختند . در قرن سوم ق . م ، در زمان هجوم گلها فريگياى شمالى جزء گالاتيا شد . سپس پرگاموس و بعد روميان بر آن حكومت كردند . باستانشناسان در اين ناحيه فعاليت بسيار داشته‌اند . ( د . م . ج 2 ص 1893 )